Khi nào có thể nói trẻ bị táo bón? Dấu hiệu mẹ cần quan sát ở bé dưới 1 tuổi

“Con hai ngày chưa đi ngoài, có phải bị táo bón không?” Đây là câu hỏi nhiều ba mẹ đặt ra khi theo dõi tã của bé. Nhưng ở trẻ dưới 1 tuổi, số ngày chưa đi ngoài không phải dấu hiệu duy nhất. Điều ba mẹ cần nhìn kỹ hơn là phân có cứng không, bé có khó chịu khi đi ngoài không và nhịp đi tiêu có thay đổi rõ so với trước đó không.

Khi nào nên nghĩ đến táo bón ở trẻ?

Bé có thể bị táo bón khi xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu sau:

• Phân khô, cứng, vón thành viên nhỏ hoặc to và khó đẩy ra.

• Bé đi ngoài có vẻ đau, quấy khóc nhiều; sau khi đi vẫn thấy khó chịu.

• Số lần đi ngoài giảm rõ rệt kèm theo phân cứng hoặc đi ngoài khó.

• Có vệt máu ở bề mặt phân cứng hoặc trên tã sau khi bé đi ngoài.

Nếu phân vẫn mềm, bé bú hoặc ăn tốt và tăng trưởng bình thường, việc đi ngoài thưa hơn chưa chắc là táo bón. Đặc biệt, sau vài tuần đầu đời, một số bé bú mẹ có thể cách vài ngày mới đi ngoài.

Bé rặn đỏ mặt có phải táo bón không?

Không nhất thiết. Trẻ nhỏ có thể gồng người, đỏ mặt hoặc phát ra tiếng khi tập phối hợp các cơ để đi ngoài. Nếu cuối cùng bé đi được phân mềm, đây có thể là một giai đoạn thích nghi của cơ thể, khác với tình trạng đi phân cứng, khô và đau.

Ba mẹ hãy quan sát cả chiếc tã sau khi bé đi ngoài, thay vì chỉ dựa vào vẻ mặt lúc bé rặn. Nếu bé liên tục khó chịu, bú kém hoặc có dấu hiệu bất thường khác, hãy trao đổi với bác sĩ.

Vì sao bé dưới 1 tuổi có thể bị táo bón?

Trong năm đầu đời, phân của bé có thể thay đổi khi cách ăn thay đổi. Một số tình huống ba mẹ nên lưu ý gồm:

Chuyển cách bú hoặc dùng sữa công thức: Phân của bé bú sữa công thức thường đặc hơn phân của bé bú mẹ. Khi pha sữa, ba mẹ cần làm đúng tỷ lệ nước và bột trên hướng dẫn; cho thêm bột có thể khiến bé táo bón và thiếu nước.

Bắt đầu ăn dặm: Từ khoảng 6 tháng, bé làm quen với thức ăn ngoài sữa nên tính chất phân có thể thay đổi. Nếu bữa ăn dặm thiếu đa dạng hoặc bé không nhận đủ chất lỏng phù hợp với giai đoạn này, phân có thể trở nên khó đi hơn.

Bé đang không khỏe: Khi ốm, bú hoặc ăn ít đi, bé cũng có thể nhận ít chất lỏng hơn thường ngày. Nếu táo bón xuất hiện cùng các biểu hiện khác, ba mẹ không nên tự quy nguyên nhân cho một loại thức ăn hay sữa.

Hiếm hơn, táo bón xuất hiện rất sớm hoặc kéo dài có thể liên quan đến vấn đề sức khỏe cần bác sĩ đánh giá.

Khi nào cần đưa bé đi khám?

Ba mẹ nên liên hệ bác sĩ nếu bé đi phân cứng, đau lặp lại, ăn bú kém hoặc tình trạng không cải thiện. Cần được thăm khám sớm nếu bé có máu trong phân, nôn, bụng chướng, đau nhiều hoặc tăng trưởng kém. Với trẻ đủ tháng không đi phân su trong 48 giờ đầu sau sinh, gia đình cần báo nhân viên y tế để được kiểm tra.

Nếu bé còn rất nhỏ, đặc biệt dưới 8 tuần tuổi, không đi ngoài 2–3 ngày, ba mẹ cũng nên hỏi ý kiến nhân viên y tế thay vì chỉ chờ thêm ở nhà.

Điều mẹ cần nhớ: Táo bón không được xác định chỉ bằng một con số như “mấy ngày chưa đi ngoài”. Hãy quan sát phân – cảm giác của bé khi đi – sự thay đổi so với thường ngày. Khi chưa rõ nguyên nhân, đừng tự dùng thuốc nhuận tràng, thuốc đặt hoặc thay đổi cách pha sữa cho bé.