Trẻ 7 ngày tuổi bị vàng da và lười bú mẹ do ít sữa nên khắc phục thế nào?
Tuần đầu tiên sau sinh là giai đoạn cả mẹ và bé đều đang làm quen với cuộc sống mới. Không ít gia đình rơi vào tình huống bé mới sinh bị vàng da, bú ít hoặc ngủ nhiều, trong khi mẹ lại chưa có đủ sữa. Điều này khiến nhiều phụ huynh lo lắng vì sợ con không được cung cấp đủ dinh dưỡng, vàng da kéo dài hoặc chậm tăng cân.
Thực tế, vàng da sinh lý và việc sữa mẹ về chậm là hai hiện tượng khá phổ biến trong những ngày đầu sau sinh. Tuy nhiên, khi hai tình trạng này xảy ra cùng lúc, trẻ có thể bú kém hơn, lượng sữa nạp vào không đủ và làm quá trình đào thải bilirubin diễn ra chậm hơn.
Vậy trẻ 7 ngày tuổi bị vàng da và lười bú mẹ do ít sữa nên khắc phục như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ giúp cha mẹ hiểu rõ nguyên nhân cũng như cách chăm sóc phù hợp trong giai đoạn quan trọng này.
Vàng da là hiện tượng da và củng mạc mắt của trẻ chuyển sang màu vàng do nồng độ bilirubin trong máu tăng cao.
Đối với trẻ sơ sinh khỏe mạnh, vàng da sinh lý thường xuất hiện từ ngày thứ hai hoặc thứ ba sau sinh, rõ nhất vào khoảng ngày thứ ba đến ngày thứ năm và giảm dần trong vòng một đến hai tuần. Đây là quá trình thích nghi bình thường của cơ thể khi gan của trẻ còn chưa hoàn thiện chức năng chuyển hóa bilirubin.
Tuy nhiên, cũng có những trường hợp vàng da là biểu hiện của bệnh lý. Nếu vàng da xuất hiện quá sớm, kéo dài hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường, trẻ cần được bác sĩ thăm khám để xác định nguyên nhân.
Trong những ngày đầu sau sinh, nhiều mẹ chưa có đủ sữa hoặc sữa về chậm. Khi trẻ bú không đủ, lượng phân và nước tiểu thải ra cũng giảm, làm bilirubin được đào thải chậm hơn. Đây là một trong những nguyên nhân khiến tình trạng vàng da sinh lý có thể kéo dài hơn bình thường.
Điều này không có nghĩa là sữa mẹ gây vàng da. Ngược lại, việc cho trẻ bú mẹ đầy đủ và thường xuyên chính là một trong những biện pháp giúp cải thiện vàng da sinh lý, bởi khi bú tốt hơn, trẻ sẽ đi tiêu nhiều hơn và bilirubin cũng được đào thải hiệu quả hơn.
Vì vậy, thay vì ngừng cho bú mẹ khi thấy trẻ vàng da, điều quan trọng là cần tìm cách giúp trẻ nhận đủ lượng sữa theo nhu cầu.
Phần lớn trường hợp vàng da sinh lý sẽ cải thiện khi trẻ được bú đủ sữa, đi tiêu đều và được theo dõi đúng cách. Cha mẹ không nên tự ý ngừng bú mẹ nếu chưa có chỉ định của bác sĩ.
Một số trẻ bị vàng da có xu hướng ngủ nhiều hơn bình thường và khó đánh thức để bú. Khi lượng sữa nạp vào giảm, trẻ lại càng dễ mệt, tạo thành một vòng luẩn quẩn khiến việc bú mẹ ngày càng khó khăn.
Ngoài ra, những ngày đầu sau sinh, cả mẹ và bé vẫn đang học cách bú đúng khớp ngậm. Nếu trẻ ngậm bắt vú chưa đúng hoặc mẹ chưa có nhiều sữa, thời gian bú kéo dài nhưng lượng sữa nhận được vẫn không đủ.
Đó là lý do các chuyên gia luôn khuyến khích theo dõi cả cân nặng, số lần bú, số tã ướt và mức độ tỉnh táo của trẻ, thay vì chỉ quan sát màu da.
Điều quan trọng nhất trong giai đoạn này là đảm bảo trẻ được bú đủ sữa.
Nếu trẻ còn tỉnh táo, cha mẹ nên cho bú từ 8–12 lần trong 24 giờ, kể cả khi phải nhẹ nhàng đánh thức trẻ để bú. Việc bú thường xuyên không chỉ giúp kích thích tuyến sữa của mẹ hoạt động tốt hơn mà còn hỗ trợ đào thải bilirubin qua phân.
Trong trường hợp mẹ chưa có đủ sữa, nên ưu tiên các biện pháp giúp tăng tiết sữa như cho trẻ bú đúng khớp ngậm, da kề da sau sinh, hút sữa đều đặn và đảm bảo mẹ được nghỉ ngơi, ăn uống đầy đủ.
Nếu sau khi được bác sĩ hoặc chuyên gia tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ đánh giá mà lượng sữa vẫn chưa đáp ứng nhu cầu của trẻ, có thể cân nhắc bổ sung sữa công thức phù hợp để đảm bảo trẻ không bị thiếu năng lượng hoặc mất nước. Việc bổ sung nên được thực hiện theo hướng dẫn của nhân viên y tế thay vì tự quyết định.
Không phải mọi trường hợp vàng da ở trẻ sơ sinh đều an toàn.
Cha mẹ cần đặc biệt lưu ý nếu trẻ có các biểu hiện như vàng da ngay trong 24 giờ đầu sau sinh, màu vàng lan nhanh xuống bụng, chân hoặc lòng bàn tay, lòng bàn chân. Ngoài ra, trẻ bú rất kém, bỏ bú, ngủ li bì khó đánh thức, sốt, co giật hoặc khóc thét cũng là những dấu hiệu cần được đưa đến bệnh viện ngay.
Những biểu hiện này có thể liên quan đến vàng da bệnh lý và cần được bác sĩ đánh giá, theo dõi nồng độ bilirubin cũng như chỉ định điều trị nếu cần thiết.
Đây là sai lầm khá phổ biến.
Nhiều người truyền tai nhau rằng cho trẻ uống nước, nước đường hoặc tắm lá sẽ giúp vàng da nhanh khỏi. Tuy nhiên, đến nay chưa có bằng chứng khoa học chứng minh các biện pháp này có hiệu quả.
Đối với trẻ sơ sinh, đặc biệt là trẻ dưới 6 tháng tuổi, việc tự ý cho uống thêm nước có thể ảnh hưởng đến cân bằng điện giải và làm giảm lượng sữa trẻ bú.
Biện pháp quan trọng nhất vẫn là theo dõi sát tình trạng vàng da, cho trẻ bú đầy đủ và đưa trẻ đi khám đúng thời điểm nếu có dấu hiệu bất thường.
Nguồn sữa mẹ thường tăng dần trong những ngày đầu sau sinh nếu trẻ được bú thường xuyên và đúng cách.
Bên cạnh việc cho bú theo nhu cầu, mẹ nên duy trì chế độ ăn cân đối, uống đủ nước, ngủ nghỉ hợp lý và hạn chế căng thẳng. Da kề da với trẻ ngay sau sinh và trong những ngày đầu cũng là một yếu tố giúp kích thích tiết sữa hiệu quả.
Nếu gặp khó khăn trong việc cho con bú hoặc nghi ngờ trẻ bú chưa đúng, mẹ nên tìm đến nhân viên y tế hoặc chuyên gia tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ để được hỗ trợ sớm.
Trẻ 7 ngày tuổi bị vàng da và lười bú mẹ do ít sữa là tình trạng không hiếm gặp trong tuần đầu sau sinh. Phần lớn trường hợp là vàng da sinh lý kết hợp với việc nguồn sữa mẹ chưa ổn định và sẽ cải thiện khi trẻ được bú đầy đủ hơn.
Điều cha mẹ cần làm là theo dõi sát số lần bú, số tã ướt, mức độ tỉnh táo và sự thay đổi của vùng da vàng. Nếu trẻ bú tốt, tăng cân phù hợp và vàng da giảm dần theo thời gian thì thường không đáng lo ngại. Ngược lại, nếu trẻ bú rất kém, ngủ li bì hoặc vàng da ngày càng đậm, việc đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám là điều cần thiết nhằm đảm bảo an toàn cho trẻ.
Bài viết liên quan
ĐĂNG KÝ TRỞ THÀNH NPP FABIMILK
Hãy nhập email của bạn để được nhận những ưu đãi đặc biệt